Sıkça Sorulan Sorular
Arılar balı nasıl üretiyor?
Bal, nektar olarak bilinen kolay bozulan ince tatlı sıvının arıların vücutlarından salgıladıkları enzimlerle işlenmesi sonucu dayanıklı, yoğun ve yüksek besin değeri içeren bir gıdaya dönüştürülmesiyle elde edilir. Tarlacı arı kovana getirdiği nektarı ilk boş bulduğu peteğe bırakır; kovan içi arılar bunu ballıktaki peteklere taşır, suyunu uçurarak olgunlaştırır. Olgunlaşan balın bulunduğu petek gözleri balmumu ile kapatılır ve bal hazır hâle gelir.
Bal ülkemizde hangi bölgelerde üretiliyor?
Ülkemizin her bölgesinde bal üretilir. Tek bir çiçeğe ait ballar (monofloral) belli zamanlarda ve belli bölgelerde üretilir: Karadeniz'de kestane ve orman gülü, Ege'de çam, Trakya'da ayçiçeği, Akdeniz'de narenciye, Güneydoğu Anadolu'da pamuk balı yoğun olarak üretilir. Karışık çiçeklerden elde edilen (poliflora) yayla balları ise başta Orta ve Doğu Anadolu olmak üzere hemen her bölgede üretilir.
Bal çeşitleri nelerdir?
Ballar elde edildikleri kaynağa göre çiçek balı ve salgı balı, elde ediliş şekillerine göre de petekli bal, süzme bal ve pres bal olarak sınıflandırılır. Salgı balı, bazı bitki emici böceklerin salgıladığı şekerli sıvıdan üretilir; çam balı ülkemizin dünyaca ünlü salgı balıdır.
Krem bal nedir?
Krem bal, balın kontrollü olarak kristalleşmesinin sağlanmasıyla elde edilen, tereyağı gibi sürülebilen bir üründür. Süzme balın içine starter olarak önceden krem bal hâline getirilmiş uygun bir bal eklenir ve karışım uygun sıcaklıkta bekletilerek krem bal elde edilir.
Çam balı ile çiçek balı arasında ne fark vardır?
Çam balı, kıvamı bozulmadan ve kristalleşmeden uzun süre saklanabilir; rengi çiçek ballarından daha koyudur. Glikoz ve früktoz içeriği daha düşük olduğundan daha az tatlıdır ve boğazda yakıcı bir his bırakmaz. Çiçek ballarına göre daha fazla enzim, aminoasit ve mineral madde içerir.
Doğal bal nedir? Doğal olmayan baldan nasıl ayırt edilir?
Doğal bal, arıların çiçeklerin nektarından elde ettiği, doğrudan ve yalnızca doğadan gelen baldır. Arıların şeker şurubuyla beslenmesiyle elde edilen ballar, yapay ballar ve doğal bala şurup, su, nişasta gibi maddeler katılarak yapılan ürünler sahteciliğe girer ve bal adıyla satılamaz. Balda hile olup olmadığı yalnızca tadından, kokusundan ya da görüntüsünden anlaşılamaz; tek güvenilir yöntem laboratuvar analizidir.
Bal neden kristalleşiyor? Kristalleşmiş bal zararlı mıdır?
Kristalleşme, balın glikoz bakımından doymuş hâle gelmesiyle glikoz moleküllerinin kristal duruma geçmesidir ve tamamen doğal bir olaydır; bala hile yapıldığının göstergesi değildir. Aksine, şeker şurubu katılmış ballar çok uzun süre kristalleşmeden kalabilir. Kristalleşme için en uygun sıcaklık 14°C civarıdır. Kristalleşmiş bal gönül rahatlığıyla tüketilebilir; dilerseniz benmari usulü ılık suda bekleterek yeniden akışkan hâle getirebilirsiniz.